Rosnące w ostatnich latach ceny energii elektrycznej powodują, że coraz więcej osób myśli o przejściu na własne zasilanie. Takie, które będzie związane z odnawialnymi źródłami energii, czyli mniej zależne od coraz częstych wahań cen paliw kopalnych.

Opłacalność instalacji fotowoltaicznej

Od kilku lat panele fotowoltaiczne cieszą się dużym zainteresowaniem właścicieli domów jednorodzinnych. Powodów jest kilka. Po pierwsze, to przyjazne dla środowiska źródło energii, które przyczynia się do redukcji emisji dwutlenku węgla. Po drugie, fotowoltaika pozwala na obniżenie rachunków za prąd, co jest szczególnie atrakcyjne w obliczu ciągłego wzrostu cen energii elektrycznej. Jednak czy inwestycja w panele fotowoltaiczne jest opłacalna?

Pierwszym krokiem w ocenie opłacalności jest zrozumienie kosztów instalacji. Zależą one m.in. od wielkości systemu, rodzaju paneli i falownika, lokalizacji, ewentualnych prac związanych z montażem. Z kolei, ilość wyprodukowanej przez panele fotowoltaiczne energii będzie zależna przede wszystkim od lokalizacji geograficznej i kąta nachylenia paneli.

- Dobrze zaprojektowany system może dostarczyć do 1 000 kWh rocznie na każdy zainstalowany kilowatopik (jednostka określająca moc instalacji fotowolitaicznej, ile energii elektrycznej mierzonej w kilowatogodzinach jest w stanie wyprodukować instalacja) mocy - mówi Marcin Leopold, właściciel firmy 4ML zajmującej się m.in. fotowoltaiką. - Wybór odpowiedniej firmy do wyceny instalacji jest kluczowy, by była ona efektywna i bezpieczna.

Jednym z najważniejszych kryteriów, które konsumenci biorą pod uwagę, są dofinansowania.

– Bez niego bym pewnie się nie zdecydował. Jednak złożyłem odpowiedni wniosek, dzięki któremu montaż powinien być znacznie tańszy – wyjaśnia Michał Wyszomirski z Wrześni.

Różne kwoty dofinansowania na fotowoltaikę

Samo dofinansowanie może być w różnej wysokości. Wpływ mają między innymi: lokalizacja, stan budynku, rodzaj dachu (konkretne miejsce, gdzie będzie znajdowała się instalacja). Na wielu stronach internetowych można znaleźć kalkulatory umożliwiające sprawdzenie wysokości dofinansowania. Program „Mój Prąd 5.0” gwarantuje zwrot do 50 procent kosztów, jednak nie więcej niż 6.000 złotych (w podstawowej wersji). O dotację mogą ubiegać się również mieszkańcy bloków lub rolnicy – tutaj kwoty będą inne. Jeśli doliczy się chęć montażu dodatkowych rozwiązań proekologicznych, jak np. pompa ciepła, dofinansowanie może wynieść nawet do 58.000 zł. Można skorzystać także z ulgi termomodernizacyjnej (podatkowej). Dzięki temu w szybszym czasie zwróci się część zainwestowanych pieniędzy.

- Przyjmuje się, że zwrot poniesionych kosztów na fotowoltaikę trwa 5-10 lat. Może się wydawać, że to długi okres, ale docelowo instalacja ma działać o wiele dłużej, więc zyski z niezapłaconych rachunków będą się namnażać – dodaje Marcin Leopold.

Obecnie w Polsce jest wiele możliwości dofinansowania montażu fotowoltaiki. Są to programy:

Mój Prąd (5.0),
Czyste Powietrze,
Stop Smog,
Ulga termomodernizacyjna,
Energia Plus,
AgroEnergia,
Regionalne programy dofinansowań i kredytów na instalację fotowoltaiczną,
Ulga inwestycyjna dla rolników.

Jak obliczyć zwrot z inwestycji?

Aby obliczyć zwrot z inwestycji, musimy wziąć pod uwagę zarówno koszty instalacji, jak i oszczędności na rachunkach za prąd. Dla przykładu: przy rocznym zużyciu energii w wysokości 4500 kWh i cenie energii 0,60 zł za kWh, roczny koszt (bez opłat stałych) energii wyniesie 2.700 zł. W przypadku zamontowania sześciu modułów fotowoltaicznych, rocznie możemy wyprodukować 6000 kWh. Wówczas możemy zaoszczędzić nawet 3.060 złotych rocznie. Montaż takiej instalacji to koszt około 30.000 zł. Zwróci się po 10 latach - gdy nie ma dofinansowania. O ile skróci się ten czas po uzyskaniu wsparcia finansowego? Oto przykłady:

Koszt instalacji z dotacją "Mój Prąd" (5.000 zł) to 25.000 zł - przybliżony prosty czas zwrotu 8,2 lata,
Koszt instalacji z dotacją "Mój Prąd" i ulgą podatkową 17% to 20.750 zł, przybliżony prosty czas zwrotu - 6,8 lat
Koszt instalacji z dotacją lokalną i ulgą podatkową 17% to 17.430 zł. - przybliżony prosty czas zwrotu 5,7 lat.

Rządowe wsparcie i lokalne programy dotacyjne wyraźnie skracają czas zwrotu inwestycji. Ich kryteria i dostępność mogą się zmieniać, więc warto sprawdzać na bieżąco, a także skonsultować z doradcą ds. fotowoltaiki, które programy najlepiej odpowiadają potrzebom i projektowi. W internecie można znaleźć wiele kalkulatorów szacujących koszty i czas zwrotu poniesionych nakładów.

Co ma wpływ na cenę instalacji fotowoltaicznej?

Zakup paneli to podstawowy wydatek, ale niejedyny. Doliczyć trzeba jeszcze m.in. dodatkowe podzespoły, dzięki którym ma działać całość instalacji. Głównym elementem są moduły fotowoltaiczne łączące się w panele. To one przetwarzają energię słoneczną w prąd stały, który przepływa przez falownik (inwenter) i zamieniany jest w prąd zamienny.

Ważnym parametrem przy obliczaniu zapotrzebowania na prąd, czyli wielkości instalacji, jest liczba potencjalnych urządzeń podłączonych do gniazdek. Lepiej założyć, że z roku na rok będzie ich przybywało i produkować nadmiar energii, która przyda się w okresie jesienno-zimowym, by nie płacić za prąd z sieci. Nadmiar można gromadzić w specjalnych bateriach.

Zaoszczędzić mogą też mieszkańcy miast

Trzeba pamiętać także o systemie net-billing. Zgodnie z założeniem, każdy posiadacz fotowoltaiki ma przypisane indywidulane wirtualne konto, na które „trafiają” środki ze sprzedaży energii wytworzonej i sprzedanej do ogólnej sieci. Przeznaczone są one na rozliczenie bieżących rachunków za prąd. To daje możliwość czerpania korzyści z instalacji fotowoltaicznej także osobom mieszkającym w kamienicach lub blokach, w których nie da się zainstalować paneli, ale mającym jednocześnie taką instalację gdzieś poza miastem. Instalacja fizycznie będzie działać poza miastem, ale wpływać będzie na niższe rachunki mieszkania w kamienicy.

Według użytkowników, starszy, działający przed 2022 r. system rozliczeń (tzw. net-metering: ja oddaję prąd do sieci, a sieć do mnie) był bardziej korzystny dla konsumentów. Stopa zwrotu instalacji obecnie wydłużyła się nawet do dwóch lat.

Wartość dodana

Warto zauważyć, że instalacja paneli fotowoltaicznych nie tylko generuje oszczędności na rachunkach za prąd, ale także zwiększa wartość nieruchomości. Wynika to z faktu, że przyszli nabywcy są bardziej zainteresowani nieruchomościami wyposażonymi w źródła energii odnawialnej.

Podsumowując: instalacja fotowoltaiczna może być opłacalną inwestycją dla domu jednorodzinnego, szczególnie w dłuższym okresie. Gdy ceny energii elektrycznej rosną, a technologia staje się bardziej dostępna, zwrot (potrzeba na to 5-10 lat) z inwestycji staje się bardziej atrakcyjny.

- Jednak każdy przypadek jest inny - zastrzega Marcin Leopold z 4ML. - Dlatego zawsze warto skonsultować się z profesjonalistą, aby dokładnie ocenić opłacalność i dostosować system do indywidualnych potrzeb.

Fotowoltaika (1)

Jak długo czeka się na zwrot kosztów fotowoltaiki?